La estandarización de cuentas individuales: un paso complejo en el proceso de consolidación

STORY

Een complexe stap in het consolidatieproces

Dit is het vierde en laatste artikel in onze serie over het consolidatieproces. In het vorige artikel, hebben we onderstreept hoe belangrijk het is om de consolidatiebundel te beschouwen als een cruciale factor in het proces. Dit geldt ook voor de uniformiteit van de individuele rekeningen, wat één van de meest technische stappen in het proces is en die de meeste striktheid, verantwoordende documentatie en follow-up vereist.

De impact ervan op het geconsolideerd eigen vermogen zal enkele consolidators jaar na jaar de nodige kopzorgen hebben bezorgd. Onder deze technische en gemeenschappelijk terminologie schuilt ook een zeer meetbare waarheid. Zelfs indien een significant aantal van entiteiten de groepsstandaard hebben aangenomen voor de geconsolideerde rekeningen en men een uniformiteit van de boekhoudpraktijken naleeft sinds enkele jaren, geldt dit niet op individueel, sociaal of statutair niveau, dewelke vaak nog beantwoorden op boekhoudkundige of lokaal fiscale regels.

Zelfs indien alle landen in de wereld een uniforme boekhoudstandaard zou gebruiken, zou de interpretatie en de ingebruikname van een eengemaakte standaard, alsook de introductie van fiscale uitzonderingen, ervoor zorgen dat een uniformiteit van de individuele rekeningen onafstootbaar is en zelf verplicht indien men een economische zin en coherentie wil geven aan de geconsolideerde financiële rekeningen. Vanuit een financieel standpunt moet een groep van entiteiten die geconsolideerde rekeningen neerlegt een homogeen beeld kunnen schetsen van haar situatie en financiële performance.

De diversiteit van evaluatieregels en van de presentatie van lokale rekeningen zou moeten geuniformiseerd worden om zo een unieke realiteit van de groep weer te geven.

Hiervoor is de implementatie van één groepsrekeningsstelsel en de redactie en communicatie van een consolidatiehandleiding die centraal wordt beheerd cruciaal. In termen van organisatie zouden ook de herwerkingen met betrekking tot de uniformisatie gerealiseerd moeten worden door de entiteiten zelf.

Het centrale consolidatieteam kan dan tussenkomen in het kader van advies, correcties of rechtzettingen met een feedback aan de entiteiten voor een efficiënte follow-up.

Het spreekt voor zich dat de hulp en het gebruik van een professionele consolidatietool het mogelijk maakt om deze verantwoordelijkheden te decentraliseren. Het gebruik van een tool die berust op de laatste technologie m.b.t. informatie uitwisseling en verwerking is dan ook een must.

Daarnaast is het ook belangrijk om mee te geven dat de uniformisatie van de rekeningen het geheel van de groep aanbelangt, wat ook de consolidatiemethode is die wordt toegepast op individueel niveau. Concreet: op niveau van entiteiten die volgens de equity-methode worden geconsolideerd, zal een uniformisatie niet altijd gemakkelijk uit te voeren zijn omdat er een gebrek aan informatie is van de entiteiten op dewelke het zeggenschap niet effectief is.

Enkele voorbeelden van herwerkingen

Ter illustratie van onze uitleg, overlopen we hierna twee mogelijke gevallen van herwerking voor homogenisatie, met name de oprichtingskosten en de verwerking van de afschrijvingen. Met het oog op vereenvoudiging hebben we in onze voorbeelden geen rekening gehouden met de uitgestelde belastingen.

De oprichtingskosten

Laten we het voorbeeld nemen van een groep die het boekhoudkundig beleid hanteert om de oprichtingskosten niet te activeren, maar om deze ten laste te nemen tijdens de periode waarin ze zich voordoen (zoals volgens de IFRS). In 2011 verwerkte een dochteronderneming A van deze groep oprichtingskosten bij activa voor een bedrag van 100.000 euro af te schrijven op 4 jaar. Bijgevolg moeten boekingen ter correctie opgenomen worden bij consolidatie.

In 2011 (annulering van de activering van de oprichtingskosten en van de daaraan gekoppelde afschrijving)

A

In 2012 (herneming van de boekingen van 2011 om het geconsolideerd eigen vermogen opnieuw samen te stellen en annulering van de afschrijving van 2012)

B

In 2013 (herneming van de boekingen van 2011 en 2012 en annulering van de afschrijving van het boekjaar 2013)

C

In 2014 (herneming van de boekingen van voorgaande periodes en annulering van de afschrijving van het boekjaar)

D

Als besluit kunnen we vaststellen dat de herwerking van de oprichtingskosten zorgt voor een tijdelijk verschil qua resultaat tussen de vennootschappelijke jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening dat op het einde van de periode van 4 jaar zal verdwijnen zodat er geen enkel verschil is in het geconsolideerd eigen vermogen. Dit zal uiteraard niet het geval zijn gedurende de verschillende jaren waarin de resultaten van de groep beïnvloed worden door deze tijdelijke verschillen.

De herwerking van de afschrijvingen

We willen u een concreet voorbeeld geven om onze opmerkingen te verduidelijken en u te helpen mocht u dit geval tegenkomen in uw consolidatieproces. Laten we ervan uitgaan dat dochteronderneming B van onze groep in 2011 een productiemachine heeft gekocht voor een bedrag van 200.000 euro die ze lineair afschrijft over een periode van 4 jaar. Het beleid van de groep bestaat erin om dit soort machines af te schrijven op grond van het voorziene aantal geproduceerde eenheden, hetzij 170.000 stuks op 4 jaar (50.000 in jaar 1, 45.000 in jaar 2, 40.000 in jaar 3 en 35.000 in jaar 4).

Als gevolg daarvan zien we een discrepantie tussen de afschrijving die op het niveau van de dochteronderneming (lokaal niveau) wordt toegepast en deze die door de groep op geconsolideerd niveau wordt gevraagd. Wat betekent dat voor de cijfers?

In 2011

Afschrijving binnen de dochteronderneming: 200.000 EUR/4 = 50.000 EUR

Afschrijving binnen de groep: geproduceerde eenheden: 50.000, dus:

200.000 EUR * 50.000/(50.000+45.000+40.000+35.000)= 58.824 EUR

Het afschrijvingsverschil stemt overeen met een bedrag van 8.824 euro dat in de consolidatie moet worden opgenomen ten opzichte van de vennootschappelijke jaarrekening:

2011

In 2012

Afschrijving binnen de dochteronderneming: 200.000 EUR/4 = 50.000 EUR

Afschrijving binnen de groep: geproduceerde eenheden: 45.000, dus:

(200.000-58.824) EUR * 45.000/(45.000+40.000+35.000)= 52.941 EUR

Het afschrijvingsverschil stemt overeen met een bedrag van 2.941 euro dat in de consolidatie moet worden opgenomen ten opzichte van de vennootschappelijke jaarrekening:

2012

In 2013

Afschrijving binnen de dochteronderneming: 200.000 EUR/4 = 50.000 EUR

Afschrijving binnen de groep: geproduceerde eenheden: 40.000, dus:

(200.000-58.824-52.941) EUR * 40.000/(40.000+35.000)= 47.059 EUR

Het afschrijvingsverschil stemt overeen met een bedrag van 2.941 euro dat in de consolidatie in mindering moet worden genomen ten opzichte van de vennootschappelijke jaarrekening:

2013

In 2014

Afschrijving binnen de dochteronderneming: 200.000 EUR/4 = 50.000 EUR

Afschrijving binnen de groep: geproduceerde eenheden: 35.000, dus:

(200.000-58.824-52.941-47.059) EUR * 35.000/(35.000) = 41.176 EUR

Het afschrijvingsverschil stemt dus overeen met een bedrag van 8.824 euro dat in de consolidatie in mindering moet worden genomen ten opzichte van de vennootschappelijke jaarrekening:

2014

Met andere woorden:

2015

De conclusie die we uit dit voorbeeld kunnen trekken is dezelfde als bij de oprichtingskosten, met name een tijdelijk verschil wat betreft het resultaat dat op het einde van de periode van 4 jaar geen impact zal hebben op het geconsolideerd eigen vermogen.

Het resultaat van de tussentijdse periodes kan echter sterk beïnvloed worden door het geheel van verwerkingen uitgevoerd door de groep.

Zoals we reeds vermeldden aan het begin van dit artikel is homogenisatie een bijzonder technische fase waarvan de nauwkeurige en strikte opvolging voor heel wat consoliderende ondernemingen problemen kan voorkomen op het vlak van afstemming van het geconsolideerd eigen vermogen.

In dit kader is het gebruik van consolidatiesoftware die een zo automatische en transparant mogelijke uitvoering van al deze herwerkingen mogelijk maakt een efficiënt middel voor een betrouwbaar, gemakkelijk en snel consolidatieproces.