De geconsolideerde kasstroomtabel

De geconsolideerde kasstroomtabel: Problematiek van de vreemde valuta’s

 Door Jean-Luc Squifflet, Senior Consultant, Sigma Conso

Hoe komt het dat het neerleggen van een geconsolideerde kasstroomtabel zonder verschillen problematisch is bij vele groepen, hoewel de individuele kasstroomtabellen van de entiteiten wel perfect in evenwicht zijn?

Waarom neemt de productie ervan zo veel tijd in beslag?

Het zijn vragen die regelmatig terugkomen bij de neerlegging van de geconsolideerde cijfers van een groep. Wij trachten in dit artikel enkele van deze vragen te beantwoorden.

We halen hieronder enkele problemen aan die regelmatig opduiken tijdens de opmaak van de geconsolideerde kasstroomtabel. Het betreft problemen die dus niet op individueel niveau voorkomen.

Met dit artikel wensen we de lezer bewust te maken van de moeilijkheidsgraad van de opmaak van een geconsolideerde kasstroomtabel in vergelijking met de individuele kasstroomtabellen.

Het doel van een kasstroomtabel is om de variatie van de geldmiddelen tussen twee boekjaren te verklaren.

Deze variaties kunnen in drie categorieën worden opgesplitst: operationele kasstroom, investeringskasstroom en financieringskasstroom.

De kasstroomtabel wordt berekend op basis van de mutaties van de balansposten en van de saldi van de posten van de resultatenrekening. Om deze mutaties op te volgen, gebruikt de consolidator de notie ‘stromen’. De verschillende ‘stromen’ zullen, per balanspost, bepalen of deze een invloed hebben (cash mutaties) of geen invloed hebben (non-cash mutaties zoals koersverschillen, intrede en uittrede uit de consolidatiekring, etc.) op de kasstroom.

Er is dus een fundamenteel verschil tussen de individuele kasstroomtabellen en de geconsolideerde kasstroomtabel: de individuele kasstroomtabellen worden in lokale munt opgemaakt, terwijl de geconsolideerde kasstroomtabel in de groepsmunt wordt opgemaakt.

Vermits de geconsolideerde kasstroomtabel een verschil weergeeft tussen twee periodes, moet de gemiddelde koers toegepast worden op de mutaties.

De kasstroomtabel wordt met andere woorden omgerekend op basis van de gemiddelde koers. Hetzelfde wordt toegepast op de cash mutaties (‘stromen’) van de kasstroomtabel. Nu begint het echter ingewikkeld te worden, omdat de gemiddelde koers niet van toepassing zal zijn op alle soorten operaties van dezelfde periode.

Ter illustratie bespreken we hieronder enkele frequente gevallen waar een andere koers van toepassing is en dit problemen kan geven in de opmaak van de geconsolideerde kasstroomtabel.

Uitkering van dividenden in vreemde valuta aan derden

De dividenden die binnen de consolidatiekring worden uitgekeerd, worden geëlimineerd in de consolidatie. Alleen de dividenden uitgekeerd aan derden zullen dus in de kasstroomtabel verschijnen. Dividenden zijn uitkeringen van het resultaat van het vorige boekjaar en zijn dus omgerekend aan de gemiddelde koers van de vorige periode. De kasstroom verbonden aan deze uitkering zal echter omgerekend worden aan de slotkoers van het huidige boekjaar.

Laat ons dit verduidelijken aan de hand van een voorbeeld: De firma M (in €) bezit 80 % van de Amerikaanse dochter D. Gedurende het boekjaar N, keert D een dividend uit met betrekking tot het resultaat van het vorige boekjaar (N-1) van 100 USD. De gemiddelde koers van het huidige boekjaar bedraagt 0.7, terwijl die van het vorige boekjaar 0.9 was.

D in $D in €M + D in €
Uitgekeerd dividend-100-90 (-100 $ * 0.9)-18 (-90 * 20%)
Kasstroom-100-70 (-100 $ * 0.7)-14 (-70 * 20%)
Verschil0+20+4

 

Kapitaalsverhoging door derden in vreemde valuta’s

Wij gebruiken hetzelfde voorbeeld, zijnde: firma M bezit 80% van een Amerikaanse dochter D. D realiseert een kapitaalsverhoging van 100.000 $, waarvan 80% door M wordt volstort. De kasstroomtabel zal alleen het belang van derden weergeven, zijnde de toevoer van de externe cash (20.000 $). Indien het eigen vermogen van D aan gemiddelde koers omgerekend was, zou deze operatie geen invloed hebben op de kasstroomtabel. Meestal gebeurt dergelijke operatie aan de transactiekoers (ook wel historische koers genoemd). Laat ons een dagkoers van 0.75 voor deze transactie beschouwen en een gemiddelde koers van 0.8. Het is deze laatste koers die gebruikt zal worden om de variatie van de cash om te rekenen.

D in $D in €M + D in €
Kapitaalsverhoging+100.000+75.000 (100.000$ * 0.75)15.000 (75 K€ *20%)
Kasstroom+100.000+80.000 (100.000$ * 0.8)16.000 (80K€ * 20%)
Verschil0+5.0001.000

 

Intragroepstransacties in verschillende valuta’s

De firma M kent een lening van 10.000 € toe aan de Amerikaanse dochter D tijdens het boekjaar. D ontvangt de lening en boekt dit in zijn boeken in $. Daarvoor zal de firma D 10.000 € omrekenen aan de dagkoers van de ontvangst van het geld, zijnde bijvoorbeeld 1.2. De lening van 10.000 € wordt dus als 12.000 $ geboekt bij D.

Als we alleen de individuele kasstroomtabellen van M en D bekijken, blijft alles perfect in evenwicht. Men ziet een cash out van 10.000 € enerzijds en een cash in van 12.000 $ anderzijds. Op het niveau van de geconsolideerde kasstroomtabel is het echter een ander verhaal.

Tijdens de consolidatie worden alle intragroepstransacties gereconciliëerd en geëlimineerd. Vermits het balansposten zijn, worden de bedragen in lokale munten aan de slotkoers omgerekend en dusdanig ook gereconciliëerd. De mutaties worden echter omgerekend aan gemiddelde koers, en deze conversie zal een probleem veroorzaken op niveau van de geconsolideerde kasstroomtabel.

In ons voorbeeld beschouwen wij een gemiddelde koers van 1.25 tussen € en $ en behouden wij voor het gemak een slotkoers van 1.2.

Onderstaande tabel toont de evolutie van de schuld bij D: 1) in USD, 2) in euro, na conversie en voor de eliminatie van de transactie in de consolidatie, en 3) na de intercompany eliminatie.

D in $D in € voor IC eliminatieD in € na IC eliminatie
Opening N000
Kasstroom12.0009.600 (12.000$ / 1.25)0
Omrekeningsverschil04000
Eindsaldo N12.00010.000 (12.000$ / 1.2)0

Men ziet duidelijk dat bij D geen enkele informatie op geconsolideerd niveau nog beschikbaar is.

Dit zal uiteraard problemen geven bij de opmaak van de geconsolideerde kasstroomtabel doordat men niet langer de verdeling kan maken tussen de cash mutatie van 9.600 € en het omrekeningsverschil van 400 €. Dit omrekeningsverschil is uiteraard niet-cash en mag dusdanig niet in de geconsolideerde kasstroomtabel verschijnen.

De tweede tabel toont ons de invloed van deze intragroepstransactie op de geconsolideerde kasstroomtabel.

D in € voor IC eliminatieM in €M + D in € na IC eliminatie
Mutatie op lening/schuld9.600-10.0000
Kasstroom9.600-10.000-400
Verschil00-400

De 12.000 $ omgerekend naar euro op basis van de slotkoers geeft wel degelijk 10.000 €, maar na de eliminatie van de intragroepstransactie, die trouwens perfect gereconciliëerd was, zijn alle stromen verdwenen. Uiteraard: bij de opening van het boekjaar bestond er nog geen lening, en bij het afsluiten van het boekjaar is de transactie geëlimineerd. Maar toch toont de variatie van de cash enerzijds een cash out (de lening bij M) van 10.000 € en anderzijds een cash in van 9.600 €, zijnde de lening van 12.000 $ ontvangen door D en omgerekend aan gemiddelde koers van het boekjaar.

Deze variatie van de kas van 400 € op groepsniveau is te wijten aan een koersverschil en zou op deze manier uitgelegd moeten worden. Doch, door gebrek aan informatie betreffende de stromen (mutaties) van de posten van lening en schuld (cf. eerste tabel) wordt deze oefening vrij moeilijk.

Correctieboeking in consolidatie omwille van een koersverschil op intragroepstransacties

M heeft een omzet van 100 € ten opzichte van de dochter D, een filiaal in USD dat globaal geïntegreerd wordt. D boekt een kost tegenover M voor een bedrag van 120 $, zijnde 110 € na conversie aan gemiddelde koers. Het verschil van 10 € is een omrekeningsverschil dat in de consolidatie via de volgende boeking herwerkt zou moeten worden:

Kost IC10=> cash
Omrekeningsverschil10  => non-cash

Dit geeft het volgende op de individuele en geconsolideerde kasstroomtabellen:

D in €M in €Conso herwerkingM + D
Resultaat-110100+10 IC kost – 10 OV-10
Correctie niet cash001010
Kasstroom-1101000-10
Verschil0010-10

Ter informatie: wij beschouwen hier alleen de onrechtstreekse methode voor de aanmaak van de kasstroomtabel. Deze methode wordt in de praktijk veruit het meeste gebruikt.

Het feit dat de geboekte kost een intragroepstransactie is en het omrekeningsverschil zelf niet, zal uiteindelijk een verschil in de kasstroomtabel veroorzaken, waarbij de kost wordt geëlimineerd en het omrekeningsverschil blijft.

Bovenstaande voorbeelden geven al weer dat de opmaak van een geconsolideerde kasstroomtabel geen gemakkelijke klus is. Een individuele kasstroomtabel geeft niet dezelfde moeilijkheidsgraad weer.

Men vergeet vaak dat deze niet geconfronteerd worden met muntconversies, intragroepstransacties, eliminatieboekingen (deelnemingen, eigen vermogen, dividenden, …), verschillende intergratiemethodes, etc.

Professionele consolidatiesoftware laten op de dag van vandaag reeds toe om dergelijke rapporten op de bouwen, die het werk van de consolidator zullen vereenvoudigen. Toch zullen bepaalde manuele interventies en beroepservaringen nooit helemaal vervangen kunnen worden!

Consolidatie met spreadsheet versus consolidatiesoftware

Consolidatie met spreadsheet versus consolidatiesoftware “Ik realiseer mijn consolidatie momenteel op een spreadsheet. Wanneer zal […]

Download de whitepaper hier!
Het artikel delen :
Meer leren over dit onderwerp?
Volg dan nu onze opleiding, die u in één dag aanleert hoe de geconsolideerde financieringstabel en de wettelijke bijlagen op te stellen.
Recente artikels
Cloud washing: hoe kan men ‘echte’ cloud applicaties onderscheiden van ‘valse’? De cloud is een […]
Solliciteren voor een functie als finance consultant Door Alain Stubbe, Corporate HR, Sigma Conso Hoe […]
X