Er was eens… consolidatie (2/5)

Er was eens… consolidatie: De jaren ’70, of het tijdperk van het potlood en de gom

Mocht u een historicus vragen om de consolidaties te karakteriseren uitgevoerd door deze pioniers, namelijk de holdings die ervoor kiezen om vanaf eind van de jaren ’60 hun geconsolideerde jaarrekening te publiceren, zou hij het hebben over het tijdperk van het potlood en de gom.

Pc’s en spreadsheets bestaan nog niet en de boekhoudtechniek van consolidatie is nog niet voldoende ontwikkeld voor de toepassing van specifieke software.

Hooguit sommige accountants maken gebruik van boekhoudprogramma’s (in die tijd is er nog geen sprake van softwarepakketten) waarbij de grootboekrekeningen een verzameling zijn van lange debet- en creditboekingen op de activa en passiva. Deze gegevens worden ingevoerd via een beeldscherm als zij daar al over beschikken, want in die tijd is de ponskaart nog een veel gebruikt invoermedium voor gegevensverwerking.

De rekenmachine is dan ook een onmisbaar werkinstrument van de boekhouder, zowel voor de talrijke omrekeningen van valuta’s (de euro bestaat nog niet) als voor de opstelling van de eliminatieboekingen.

Het is dus begrijpelijk dat met dergelijke werkinstrumenten de opstelling van de geconsolideerde jaarrekening en de bijlagen niet in een strikt tijdschema passen. Vooral voor holdings die vanwege hun omvang vrij complex waren.

Sommige lezers herinneren zich waarschijnlijk dat naast de vele bedrijfsgroepen van respectabele omvang er in die tijd enkele “groepen van groepen” zijn die zich onderscheidden. Deze ware economische zwaargewichten waren actief in de internationale arena en in bijna alle activiteitensectoren.

Het lijkt ons interessant om even uit te wijden over deze “supergroepen” en vooral over één ervan voor wie wij de buitengewone kans hebben gehad zijn consolidatiesysteem te ontwikkelen.

De groep telde vrijwel 2000 bedrijven, verdeeld in een twintigtal subgroepen. Deze werden zelf als een holding beschouwd omdat ze soms op meerdere beurzen waren genoteerd en dus verplicht waren om hun geconsolideerde jaarrekening op te stellen vóór die van het moederbedrijf aan wie zij rapporteerden.

Hoe ging dat in zijn werk voor deze “supergroep”?

De consolideur gebruikte destijds grote voorgedrukte vellen met kolommen zoals de huidige spreadsheets.

De rekeningen van de subgroepen waren opgenomen in opeenvolgende kolommen en volgden de verwerkings- en eliminatieboekingen voor de consolidatie. Uiteraard had elke subgroep, vooraf en op zijn manier, zijn eigen geconsolideerde jaarrekening opgesteld.

Voor elke fout of laattijdige correctie van bedragen werd de gom gebruikt, wat aanleiding gaf tot nieuwe berekeningen en vrij veel tijd vergde. Bij de voltooiing van de geconsolideerde jaarrekening werd de complexiteit beoordeeld naar het aantal gebruikte potloden en gommen.

Wat het tijdschema betreft, deze groep maakte zijn geconsolideerde jaarrekening bekend in de maand oktober van het volgende jaar.

Noemenswaardig is dat de meeste jaarverslagen in die tijd eerst de statutaire jaarrekening van het moederbedrijf opnamen, terwijl de geconsolideerde jaarrekening slechts in de laatste pagina’s als bijlage was toegevoegd.

Hieruit blijkt welk belang de geconsolideerde jaarrekening destijds toebedeeld kreeg.

Bovendien kon slechts een klein publiek (leden van de raad van bestuur, de banken en financiële analisten) deze samengevoegde cijfers begrijpen waarvan het reële nut vaak werd in vraag gesteld.

Alle artikels in deze reeks:

Het artikel delen :
Bent u op zoek naar een performante software om uw consolidatieproces te optimaliseren?
Ontdek Consolidation & Reporting: de software die zowel de statutaire consolidatie als de managementrapportage vereenvoudigt voor één unieke versie van de waarheid. De software beantwoordt perfect de Bent u op zoek naar een performante software om uw consolidatieproces te optimaliseren noden van internationale groepen (meertalig, verschillende munteenheden en standaarden) en is zelfstandig te parametreren door de klant voor een lage total cost of ownership. De software is zowel beschikbaar in cloud modus als on-premise.
Recente artikels
Academy: overzicht van het jaar en programma voor 2017 Sigma Conso biedt gedurende het hele […]
Intercompany transacties: hoe kan men de verschillen het best opsporen? De afstemming van intragroepstransacties wordt […]